{"id":54638,"date":"2026-05-25T08:41:35","date_gmt":"2026-05-25T08:41:35","guid":{"rendered":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/?p=54638"},"modified":"2026-05-25T19:41:52","modified_gmt":"2026-05-25T19:41:52","slug":"universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/","title":{"rendered":"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54684\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/bcc73bd2-1c90-43e5-805f-aa2b9716178b-380x214.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/bcc73bd2-1c90-43e5-805f-aa2b9716178b-380x214.jpg 380w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/bcc73bd2-1c90-43e5-805f-aa2b9716178b-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/bcc73bd2-1c90-43e5-805f-aa2b9716178b-768x432.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/bcc73bd2-1c90-43e5-805f-aa2b9716178b-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/bcc73bd2-1c90-43e5-805f-aa2b9716178b.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54685\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/c5197d2b-3d2d-47ab-9276-380e5ee4e91f-380x214.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/c5197d2b-3d2d-47ab-9276-380e5ee4e91f-380x214.jpg 380w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/c5197d2b-3d2d-47ab-9276-380e5ee4e91f-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/c5197d2b-3d2d-47ab-9276-380e5ee4e91f-768x432.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/c5197d2b-3d2d-47ab-9276-380e5ee4e91f-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/c5197d2b-3d2d-47ab-9276-380e5ee4e91f.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54640\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-51-08-380x210.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"210\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-51-08-380x210.jpg 380w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-51-08-1024x566.jpg 1024w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-51-08-768x425.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-51-08-1536x850.jpg 1536w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-51-08.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-54641\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-47-366x380.jpg\" alt=\"\" width=\"378\" height=\"392\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-47-366x380.jpg 366w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-47-985x1024.jpg 985w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-47-768x798.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-47.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 378px) 100vw, 378px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-54642\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-48-351x380.jpg\" alt=\"\" width=\"376\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-48-351x380.jpg 351w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-48-947x1024.jpg 947w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-48-768x831.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-48.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 376px) 100vw, 376px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-54643\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-52-325x380.jpg\" alt=\"\" width=\"375\" height=\"438\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-52-325x380.jpg 325w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-52-875x1024.jpg 875w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-52-768x899.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-53-52.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54645\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-14-15-02-380x293.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"293\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-14-15-02-380x293.jpg 380w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-14-15-02-768x592.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-14-15-02.jpg 854w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-54648\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_9010-339x380.png\" alt=\"\" width=\"379\" height=\"425\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_9010-339x380.png 339w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_9010.png 750w\" sizes=\"(max-width: 379px) 100vw, 379px\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54682\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1dd84e6e-2d62-42ee-9a8f-fe07a52fb16e-380x285.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"285\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1dd84e6e-2d62-42ee-9a8f-fe07a52fb16e-380x285.jpg 380w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1dd84e6e-2d62-42ee-9a8f-fe07a52fb16e-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1dd84e6e-2d62-42ee-9a8f-fe07a52fb16e-768x576.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1dd84e6e-2d62-42ee-9a8f-fe07a52fb16e-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1dd84e6e-2d62-42ee-9a8f-fe07a52fb16e.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-54683\" src=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/52509dcf-738f-402e-8edf-56f25850e31e-380x214.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/52509dcf-738f-402e-8edf-56f25850e31e-380x214.jpg 380w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/52509dcf-738f-402e-8edf-56f25850e31e-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/52509dcf-738f-402e-8edf-56f25850e31e-768x432.jpg 768w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/52509dcf-738f-402e-8edf-56f25850e31e-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/52509dcf-738f-402e-8edf-56f25850e31e.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/><\/p>\n<p><em>En la Ruka Institucional del <span class=\"whitespace-normal\">CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo<\/span>, en la comuna de <span class=\"whitespace-normal\">Tir\u00faa<\/span>, se realiz\u00f3 la ceremonia de firma del Convenio Marco de Colaboraci\u00f3n entre el CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo, la <span class=\"whitespace-normal\">Universidad Adventista de Chile<\/span> y la <span class=\"whitespace-normal\">Universidad del B\u00edo-B\u00edo<\/span>, en el marco del proyecto FONDEF ID24I10350, iniciativa orientada al desarrollo de soluciones innovadoras con pertinencia territorial, cient\u00edfica y cultural.<\/em><\/p>\n<p data-start=\"614\" data-end=\"1108\"><div class=\"perfect-pullquote  pullquote-align-right\"><blockquote><p>Dra. <span class=\"whitespace-normal\">Magaly Mella<\/span>, destac\u00f3 que la iniciativa \u201cse basa en la articulaci\u00f3n entre conocimiento cient\u00edfico y ancestral lafkenche, permitiendo generar una innovaci\u00f3n sostenible con sentido territorial y cultural, enfocada en beneficiar a comunidades de Contulmo y Tir\u00faa donde se desarrolla agricultura familiar campesina chilena y mapuche\u201d.<\/p><\/blockquote><\/div><\/p>\n<p data-start=\"614\" data-end=\"1108\">La actividad reuni\u00f3 a representantes de las tres instituciones, acad\u00e9micos\/as, estudiantes y educadores tradicionales del CFT Estatal Biob\u00edo, instituci\u00f3n con sello intercultural, adem\u00e1s de funcionarios de <span class=\"whitespace-normal\">Instituto de Desarrollo Agropecuario<\/span> (INDAP) y del Programa de Desarrollo Territorial Ind\u00edgena (PDTI), consolidando un espacio de di\u00e1logo y colaboraci\u00f3n orientado al fortalecimiento de la transferencia de conocimientos y el desarrollo de tecnolog\u00edas con impacto social en los territorios.<\/p>\n<p data-start=\"1110\" data-end=\"1552\">El proyecto \u201cBiometawe: Una fusi\u00f3n entre el conocimiento ancestral y el cient\u00edfico que da origen a una innovaci\u00f3n sostenible que reduce la concentraci\u00f3n de antibi\u00f3ticos en el esti\u00e9rcol empleado en la agricultura familiar campesina\u201d, liderado por la Dra. <span class=\"whitespace-normal\">Erica Castro Inostroza<\/span> de la Universidad Adventista de Chile, cuenta con la participaci\u00f3n de la Universidad del B\u00edo-B\u00edo y el CFT Estatal del Biob\u00edo como entidades asociadas.<\/p>\n<p data-start=\"1554\" data-end=\"1876\">La iniciativa busca beneficiar directamente a las comunas de <span class=\"whitespace-normal\">Contulmo<\/span> y Tir\u00faa, territorios donde se desarrolla agricultura familiar campesina chilena y mapuche-lafkenche, integrando conocimiento cient\u00edfico y saberes ancestrales para promover soluciones sostenibles y culturalmente pertinentes.<\/p>\n<p data-start=\"1878\" data-end=\"2356\">Uno de los principales desarrollos del proyecto corresponde al prototipo \u201cBiomapu Metawe\u201d, una vasija de greda dise\u00f1ada para almacenar y procesar fertilizante natural obtenido a partir de residuos org\u00e1nicos animales. Este sistema incorpora cepas de bacterias ben\u00e9ficas que contribuyen al manejo sustentable de los cultivos y a disminuir problem\u00e1ticas asociadas a la resistencia a los antibi\u00f3ticos, tem\u00e1tica que actualmente representa un desaf\u00edo para la salud humana y ambiental.<\/p>\n<p data-start=\"2358\" data-end=\"2690\">La propuesta rescata adem\u00e1s el valor cultural de la alfarer\u00eda tradicional mapuche-lafkenche, utilizando la greda como material principal y promoviendo conocimientos ancestrales presentes en las comunidades del territorio. De esta manera, el proyecto articula innovaci\u00f3n tecnol\u00f3gica, patrimonio cultural y desarrollo econ\u00f3mico local.<\/p>\n<p data-start=\"2692\" data-end=\"3149\">La investigadora de la Universidad del B\u00edo-B\u00edo e integrante del equipo del proyecto \u201cBiometawe\u201d, Dra. <span class=\"whitespace-normal\">Magaly Mella<\/span>, destac\u00f3 que la iniciativa \u201cse basa en la articulaci\u00f3n entre conocimiento cient\u00edfico y ancestral lafkenche, permitiendo generar una innovaci\u00f3n sostenible con sentido territorial y cultural, enfocada en beneficiar a comunidades de Contulmo y Tir\u00faa donde se desarrolla agricultura familiar campesina chilena y mapuche\u201d.<\/p>\n<p data-start=\"3151\" data-end=\"3522\">Asimismo, se\u00f1al\u00f3 que uno de los principales desaf\u00edos es proyectar estos aprendizajes hacia la formaci\u00f3n t\u00e9cnica y las actividades de difusi\u00f3n del CFT Estatal Biob\u00edo, fortaleciendo el v\u00ednculo entre educaci\u00f3n, territorio e innovaci\u00f3n. En ese contexto, durante la jornada se hizo entrega oficial de uno de los prototipos dise\u00f1ados, Biomapu Metawe, al CFT Estatal del Biob\u00edo.<\/p>\n<p data-start=\"3524\" data-end=\"3834\">Por su parte, el director de Innovaci\u00f3n de la Universidad del B\u00edo-B\u00edo, Dr. <span class=\"whitespace-normal\">Mario N\u00fa\u00f1ez<\/span>, valor\u00f3 la firma de este convenio como una oportunidad para fortalecer el trabajo interinstitucional y proyectar nuevas acciones conjuntas en investigaci\u00f3n aplicada, innovaci\u00f3n y formaci\u00f3n t\u00e9cnica.<\/p>\n<p data-start=\"3836\" data-end=\"4044\">En este contexto, el CFT Estatal del Biob\u00edo podr\u00e1 incorporar parte de estos conocimientos en \u00e1reas formativas relacionadas con el \u00e1mbito agr\u00edcola, la sustentabilidad y el desarrollo territorial intercultural.<\/p>\n<p data-start=\"4046\" data-end=\"4322\">Asimismo, el proyecto contempla evaluaciones vinculadas a propiedad intelectual y transferencia tecnol\u00f3gica, considerando alternativas como registro de marca, modelo de utilidad y otras herramientas de protecci\u00f3n para los desarrollos generados en el marco de la investigaci\u00f3n.<\/p>\n<p data-start=\"4324\" data-end=\"4629\">La ceremonia desarrollada en Tir\u00faa reafirm\u00f3 el compromiso de las instituciones participantes con la innovaci\u00f3n con sentido territorial, el fortalecimiento de la agricultura familiar campesina y la generaci\u00f3n de soluciones sostenibles construidas desde el di\u00e1logo entre ciencia y conocimientos ancestrales.<\/p>\n<p data-start=\"4631\" data-end=\"4898\">Este mi\u00e9rcoles 27 de mayo se realizar\u00e1 adem\u00e1s la firma de convenio de colaboraci\u00f3n entre la Universidad del B\u00edo-B\u00edo y la Universidad Adventista de Chile, fortaleciendo la alianza estrat\u00e9gica entre ambas instituciones en materia de investigaci\u00f3n e innovaci\u00f3n aplicada.<\/p>\n<p data-start=\"4900\" data-end=\"4928\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Fuente: VRIP Comunicaciones.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En la Ruka Institucional del CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo, en la comuna de Tir\u00faa, se realiz\u00f3 la ceremonia de firma del Convenio Marco de Colaboraci\u00f3n entre el CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo, la Universidad Adventista de Chile y la Universidad del B\u00edo-B\u00edo, en el marco del proyecto FONDEF ID24I10350, iniciativa&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":54639,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"default","_kad_post_title":"default","_kad_post_layout":"default","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"default","_kad_post_vertical_padding":"default","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"footnotes":""},"categories":[158,3],"tags":[],"class_list":["post-54638","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-emprendimiento","category-noticias"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa - VRIP<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa - VRIP\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En la Ruka Institucional del CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo, en la comuna de Tir\u00faa, se realiz\u00f3 la ceremonia de firma del Convenio Marco de Colaboraci\u00f3n entre el CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo, la Universidad Adventista de Chile y la Universidad del B\u00edo-B\u00edo, en el marco del proyecto FONDEF ID24I10350, iniciativa...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"VRIP\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-25T08:41:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-25T19:41:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dagoberto Perez\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@vripubb\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@vripubb\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dagoberto Perez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dagoberto Perez\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39f3cf67f158f0420b4eb8baa645a9c0\"},\"headline\":\"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa\",\"datePublished\":\"2026-05-25T08:41:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-25T19:41:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/\"},\"wordCount\":807,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg\",\"articleSection\":[\"Emprendimiento\",\"Noticias\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/\",\"name\":\"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa - VRIP\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-25T08:41:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-25T19:41:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg\",\"width\":1600,\"height\":1200},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/noticias\\\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/\",\"name\":\"VRIP\",\"description\":\"Vicerrector\u00eda de Investigaci\u00f3n y Postgrado\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#organization\",\"name\":\"VRIP\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/logo-vrip_Mesa-de-trabajo-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/logo-vrip_Mesa-de-trabajo-1.png\",\"width\":642,\"height\":178,\"caption\":\"VRIP\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/x.com\\\/vripubb\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/vrip_ubb\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCf7o8yHRJ7Y_QQLxwu1KQgA\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/96035097\\\/admin\\\/dashboard\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39f3cf67f158f0420b4eb8baa645a9c0\",\"name\":\"Dagoberto Perez\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d16ec183e637d727e6c6574e3768aa439442611065e2b4f983793af8bb630edc?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d16ec183e637d727e6c6574e3768aa439442611065e2b4f983793af8bb630edc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d16ec183e637d727e6c6574e3768aa439442611065e2b4f983793af8bb630edc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dagoberto Perez\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/vrip.ubiobio.cl\\\/inicio\\\/author\\\/dagoberto\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa - VRIP","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa - VRIP","og_description":"En la Ruka Institucional del CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo, en la comuna de Tir\u00faa, se realiz\u00f3 la ceremonia de firma del Convenio Marco de Colaboraci\u00f3n entre el CFT Estatal de la Regi\u00f3n del Biob\u00edo, la Universidad Adventista de Chile y la Universidad del B\u00edo-B\u00edo, en el marco del proyecto FONDEF ID24I10350, iniciativa...","og_url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/","og_site_name":"VRIP","article_published_time":"2026-05-25T08:41:35+00:00","article_modified_time":"2026-05-25T19:41:52+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":1200,"url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dagoberto Perez","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@vripubb","twitter_site":"@vripubb","twitter_misc":{"Escrito por":"Dagoberto Perez","Tiempo de lectura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/"},"author":{"name":"Dagoberto Perez","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#\/schema\/person\/39f3cf67f158f0420b4eb8baa645a9c0"},"headline":"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa","datePublished":"2026-05-25T08:41:35+00:00","dateModified":"2026-05-25T19:41:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/"},"wordCount":807,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg","articleSection":["Emprendimiento","Noticias"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/","url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/","name":"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa - VRIP","isPartOf":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg","datePublished":"2026-05-25T08:41:35+00:00","dateModified":"2026-05-25T19:41:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#primaryimage","url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg","contentUrl":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-19-13-50-44.jpg","width":1600,"height":1200},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/noticias\/universidad-del-bio-bio-fortalece-alianza-interinstitucional-para-impulsar-innovacion-ancestral-y-agricultura-sustentable-en-tirua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Universidad del B\u00edo-B\u00edo refuerza alianza interinstitucional para innovaci\u00f3n ancestral lafkenche en Contulmo y Tir\u00faa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#website","url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/","name":"VRIP","description":"Vicerrector\u00eda de Investigaci\u00f3n y Postgrado","publisher":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#organization","name":"VRIP","url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logo-vrip_Mesa-de-trabajo-1.png","contentUrl":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logo-vrip_Mesa-de-trabajo-1.png","width":642,"height":178,"caption":"VRIP"},"image":{"@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/vripubb","https:\/\/www.instagram.com\/vrip_ubb\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCf7o8yHRJ7Y_QQLxwu1KQgA","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/96035097\/admin\/dashboard\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/#\/schema\/person\/39f3cf67f158f0420b4eb8baa645a9c0","name":"Dagoberto Perez","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d16ec183e637d727e6c6574e3768aa439442611065e2b4f983793af8bb630edc?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d16ec183e637d727e6c6574e3768aa439442611065e2b4f983793af8bb630edc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d16ec183e637d727e6c6574e3768aa439442611065e2b4f983793af8bb630edc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dagoberto Perez"},"url":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/author\/dagoberto\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54638"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54697,"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54638\/revisions\/54697"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vrip.ubiobio.cl\/inicio\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}